Selin Yıldırım
Enerji Sistemleri Uzmanı
26 Nisan 2026
- #GES
- #YEKDEM
- #Mahsuplaşma
- #Fizibilite
2026'da çatı tipi GES yatırımının kâğıt üzerinde geri ödeme süresi 3,5 ile 6 yıl arasında değişiyor. Bu aralık geniş görünebilir; çünkü tesisin çatı yönelimi, gölgelenme, tüketim profili ve hatta dağıtım şirketinin nominal gerilim toleransı sonucu doğrudan etkiliyor.
1. Tüketim profili öz tüketime ne kadar uygun?
Gün içi tüketimin yüksek olduğu fabrikalarda öz tüketim oranı %75'in üzerine çıkıyor. Yalnızca gündüz vardiyalı tesislerde bu oran %92'lere ulaşabiliyor; bu da mahsuplaşma yerine direkt kullanımdan kazanç anlamına geliyor.
2. Çatı yönelimi ve eğim açısı
Türkiye'nin batı şeridinde 30° güney bakışlı çatılar yıllık 1.580 kWh/kWp üretiyor. Doğu-batı yerleşim 1.420 kWh/kWp seviyesine düşürse de günlük üretim eğrisini düzleştirip öz tüketimi artırıyor.
3. İnverter seçimi: string mi, merkezi mi?
- 1 MWp altı projelerde string inverter (60-110 kW) servis kolaylığı kazandırır
- MPPT sayısı arttıkça gölgelenme kaybı azalır
- Merkezi inverter, açık arazi ve büyük çatılarda CAPEX/MWp avantajı sunar
- Hibrit AC-bağlı bataryalar ile öz tüketim %12-15 daha yükseğe taşınabilir
4. Konstrüksiyon: galvaniz mi, alüminyum mu?
Çatı taşıma kapasitesi 25 kg/m²'nin altında olan sandviç panel çatılarda alüminyum konstrüksiyon zorunlu hale gelirken, betonarme çatılarda galvanizli çelik CAPEX avantajı sağlar.
5. O&M sözleşmesi: tek seferlik mi, periyodik mi?
Yıllık temizlik, termal görüntüleme ve string analizi içeren bir bakım sözleşmesi, üretim kaybını ortalama %3 azaltır. Üretim kaybı bedeli, sözleşme bedelini 3 katına kadar geçer.
6. Mahsuplaşma rejimi
Aylık mahsuplaşma rejiminde yaz aylarında biriken fazla üretim, kış tüketimini karşılamak için saklanır. Bu rejimin doğru kurgulanması, yatırımın net karını %8-12 etkiler.
